Jet rezervasyonu yaparken insanlar bazen pürüzler yaşayabiliyor. Özel uçak kiralamak dışarıdan bakınca çok karmaşık, çok detaylı bir iş gibi durabilir. Pek çok kişi bu işin sadece çok zenginlere özel olduğunu, normal insanların bu işlerle uğraşamayacağını düşünür. Ama işin aslı pek öyle değil. Doğru adımları attığınızda, bu işi bilenlerle çalıştığınızda, normal bir uçak bileti almaktan farksız bir kolaylıkta halledilebilir. Özel seyahatler sadece lüks demek değildir; aynı zamanda vakit kazandırır, gizlilik sağlar ve size tam uyan bir program yapmanıza izin verir. Buradaki kilit nokta, sık düşülen bazı tuzaklara dikkat etmektir. Bazı küçük detaylar gözden kaçtığında, yolculuk keyifsiz bir hale gelebilir veya beklenmedik masraflar çıkabilir.
İster iş için ister tatil için olsun, bir özel jet kiralama işlemi yaparken, ne istediğinizi bilmek ve bunu aracı firmanıza net bir dille anlatmak, tüm işleyişi kolaylaştırır. Havacılık kuralları katıdır ve esneme payı pek yoktur. Bu yüzden baştan her şeyi netleştirmek, sonradan yaşanacak baş ağrılarının önüne geçer. Bu konulara biraz aşina herkes, özel uçakla seyahat etmenin konforunu rahatça yaşayabilir.
Özel Jet Kiralamak Sandığınız Kadar Zor Değil
Jet rezervasyonu yaparken insanlar bazen pürüzler yaşayabiliyor. Özel uçak kiralamak dışarıdan bakınca çok karmaşık, çok detaylı bir iş gibi durabilir. Pek çok kişi bu işin sadece çok zenginlere özel olduğunu, normal insanların bu işlerle uğraşamayacağını düşünür. Ama işin aslı pek öyle değil. Doğru adımları attığınızda, bu işi bilenlerle çalıştığınızda, normal bir uçak bileti almaktan farksız bir kolaylıkta halledilebilir. Özel seyahatler sadece lüks demek değildir; aynı zamanda vakit kazandırır, gizlilik sağlar ve size tam uyan bir program yapmanıza izin verir. Buradaki kilit nokta, sık düşülen bazı tuzaklara dikkat etmektir. Bazı küçük detaylar gözden kaçtığında, yolculuk keyifsiz bir hale gelebilir veya beklenmedik masraflar çıkabilir.
İster iş için ister tatil için olsun, bir özel jet kiralama işlemi yaparken, ne istediğinizi bilmek ve bunu aracı firmanıza net bir dille anlatmak, tüm işleyişi kolaylaştırır. Havacılık kuralları katıdır ve esneme payı pek yoktur. Bu yüzden baştan her şeyi netleştirmek, sonradan yaşanacak baş ağrılarının önüne geçer. Bu konulara biraz aşina herkes, özel uçakla seyahat etmenin konforunu rahatça yaşayabilir.
Yanlış Uçak Tipini Seçme
Yapılan en yaygın yanlışlardan biri, seyahatin amacına uymayan bir uçak seçmektir. “Özel jet” tek bir tip değildir; bisikletle kamyon arasındaki fark kadar değişik modeller vardır. Yanlış seçim, ya gereksiz yere fazla para ödemenize ya da okyanusu geçmeye çalışırken yakıt ikmali için durmak zorunda kalmanıza yol açar. Uçak tiplerini kabaca bilmek, doğru karar vermenize yardım eder.
Hafif jetler (Light Jets)
Bu uçaklar daha çok kısa mesafeler içindir. Mesela Ankara’dan Bodrum’a, İstanbul’dan Kıbrıs’a gitmek için idealdir. Genelde 4 ila 6 yolcu alır. Hızlıdır, küçük havalimanlarına inebilir. Hafif jet kiralama kararı alıp, bu uçakla Londra’dan New York’a gitmeye kalkarsanız, yolda mutlaka durup yakıt almanız icap eder. Bu da özel jetle kazanmak istediğiniz vakti kaybetmenize neden olur. Ayrıca kabinleri daha dardır, ayakta durmak pek mümkün değildir ve bagaj hacimleri kısıtlıdır. Az kişiyle kısa uçuş yapacaksanız en mantıklı seçenektir.
Orta büyüklükteki jetler (Mid-size Jets)
Bu kategori, konfor ve menzil arasında bir denge kurar. Genellikle 6 ila 8 yolcu kapasiteleri bulunur. Kabin içinde daha rahat hareket edebilirsiniz. Orta sınıf jetler, Avrupa içi birçok noktaya duraksız uçmanıza imkan tanır. İstanbul’dan Londra’ya veya Dubai’ye rahatça gidebilirsiniz. Bagaj kapasiteleri hafif jetlere göre daha iyidir. Ancak bu uçaklar da kıtalar arası uçuşlar için genelde yetersiz kalır. Çok kısa bir mesafe için (Ankara-İstanbul gibi) bu uçağı tutmak ise gereksiz bir maliyet çıkarır.
Ağır jetler (Heavy Jets)
Uzun menzilli, okyanus aşırı uçuşlar için bu jetler tercih edilir. Ağır jet rezervasyonu yaptığınızda, 10 ila 15, bazen daha fazla yolcuyla, duraksız olarak kıtalar arası uçabilirsiniz. Kabinleri çok geniştir, bazılarında yatak odası, duş gibi bölümler bulunur. Kabin ekibi (hostes) bu uçuşlarda size eşlik eder. Elbette bu konforun bir bedeli vardır. İki kişilik kısa bir seyahat için ağır jet tutmak, parayı boşa harcamak demektir. Uçuş ekibinin sayısı, yakıt sarfiyatı ve havalimanı ücretleri çok daha yüksektir.
Bagaj İhtiyacını Küçümseme
İnsanlar “özel uçak” tutunca, bagaj sınırının olmadığını varsayar. Bu büyük bir yanılgıdır. Her uçağın bir ağırlık ve hacim sınırı vardır. Uçuş güvenliği her şeyden önce gelir. Özel jet bagaj limiti dolduğunda, o uçak kalkamaz. Düşünün; 8 kişilik bir grup kayak tatili için anlaştı. Herkesin bir büyük bavulu ve kayak takımları var. Seçilen uçak orta sınıf bir jet. Uçuş günü geldiğinde, o kayak takımlarının bagaja sığmadığı görülür. Bu durum, uçuştan hemen önce büyük bir kriz çıkarır. Ya bavulların bir kısmı geride kalır ya da son anda daha büyük bir uçak bulunur ki bu da binlerce dolar ek masraf demektir.
Çözüm basittir: Rezervasyon anında bagaj detayını net bir dille bildirmek. Kaç kişi olacağınız, kişi başı kaç bavul getireceğiniz, bavulların boyutu (küçük, orta, büyük) ve golf çantası, kayak takımı, müzik aleti gibi özel ekipmanların olup olmadığını mutlaka aracı firmanıza söyleyin. Onlar size en uygun uçağı bu bilgilere göre bulacaktır.
“Boş Bacak” (Empty Leg) Uçuşlarını Yanlış Anlama
Empty leg uçuşları, özel jet piyasasında çok duyulan bir terimdir. Anlamı şudur: Bir uçak, A noktasından B noktasına yolcu götürdü. Uçağın ana üssü A noktası. B noktasından A noktasına dönerken uçak boştur. Veya B noktasından C noktasına başka bir müşteri için gitmesi icap eder. İşte bu B’den A’ya veya B’den C’ye yaptığı yolcusuz uçuşa “boş bacak” denir.
Bu uçuşlar, normal kiralama fiyatlarına göre çok daha ucuza, bazen %50-70 indirimle satılır. Bu durum kulağa çok hoş gelse de, bazı riskleri vardır. En büyük hata, bu uçuşların esnek olduğunu sanmaktır. Boş bacak uçuşları size uymaz, siz onlara uymak zorundasınız. Kalkış saati, tarihi ve rotası bellidir; değiştirilemez.
İkinci büyük hata ise iptal riskini bilmemektir. Şöyle düşünün: Siz B’den A’ya olan boş bacağı satın aldınız. Ama A’dan B’ye giden ana yolcu (tam fiyat ödeyen kişi) kendi planını son anda değiştirdi veya uçuşunu iptal etti. Bu durumda, uçağın B’den A’ya dönmesine de gerek kalmaz. Yani sizin satın aldığınız boş bacak uçuşu da otomatikman iptal edilir. Çok esnek bir programınız yoksa veya iş seyahati gibi zamanlamanın kritik olduğu durumlarda boş bacak uçuşlarına güvenmek doğru değildir.
Aden Jet ile Profesyonel Destek Alma
İşte bu planlamaları tek başınıza yapmak zorunda değilsiniz. Ankara merkezli Aden Jet gibi özel havacılık şirketleri bu işi sizin yerinize yapar. Müşterilerin ihtiyaçlarına bakarak yurt içi ve yurt dışı yerlere lüks ve konforlu seyahatler düzenlerler. Geniş bir uçuş ağları ve dünya çapında iş ortakları bulunur. Tecrübeli ekipleri 7/24 çalışır; özel jet kiralama, helikopter ve ambulans uçak kiralama işlerini yürütürler. Sizin planlarınızı ve şartlarınızı dinler, en mantıklı çözümü en iyi fiyatla bulmaya çalışırlar. Filolarında hafif, orta ve ağır jetler bulunur. Böylece her türlü talebe cevap verebilirler. Profesyonel çalışma yöntemleri ve kişiye özel yaklaşımları, Aden Jet firmasını hava taksi işlerinde güvenilir bir yere koyar. Bu tür bir destek, yukarıda saydığımız hataların çoğunu baştan engeller.
Ekstra Maliyetleri Hesaba Katmama
En sıkıntılı konulardan biri de budur. Müşteri bir fiyat alır ve bu fiyatın her şeyi kapsadığını düşünür. Ancak bazı görünmez masraflar, uçuş sonrasında faturayı kabartabilir.
Bekleme süreleri ve konaklama
Bir jet kiraladınız. Sizi Salı günü Bodrum’a bıraktı ve Cuma günü alacak. Uçağın üç gün boyunca Bodrum Havalimanı’nda sizi beklemesinin bir bedeli (park ücreti) vardır. Bazı havalimanları bunun için günlük yüksek ücretler talep eder. Ayrıca, uçağın pilotlarının ve varsa kabin ekibinin üç günlük konaklama ve yeme içme masrafları da faturanıza eklenebilir. Alternatif olarak, uçak sizi bırakıp üssüne döner ve Cuma günü sizi almak için tekrar gelir. Bu durumda da iki gidiş-iki dönüş uçuş ücreti ödersiniz. Hangisinin daha mantıklı olduğuna aracı firmanızla karar vermelisiniz. Özel jet bekleme ücreti hesabı şaşırtabilir.
Buzlanma önleyici (De-icing) işlemler
Özellikle kış aylarında soğuk yerlere (Moskova, Cenevre, kayak merkezleri, hatta kışın Ankara veya Erzurum) uçuyorsanız, bu maliyetle karşılaşmanız muhtemeldir. Uçak park halindeyken kanatlarında ve gövdesinde buzlanma meydana gelir. Güvenli bir kalkış için uçağın özel bir sıvıyla yıkanması (de-icing) şarttır. Bu işlemi havalimanı yapar ve faturası doğrudan müşteriye, yani size yansır. Bu bedel önceden tam olarak bilinemez, çünkü o günkü hava durumuna bağlıdır. Ama bütçenizde buna bir pay ayırmalısınız.
VIP terminal ve yer hizmetleri
Özel jet yolcuları normal terminal binalarını pek görmez. Onlar için FBO (Fixed-Base Operator) denilen özel terminaller veya Genel Havacılık Terminalleri (GAT) vardır. Buralarda gümrük ve pasaport işlemleri çok hızlı biter, dinlenme salonları bulunur, doğrudan uçağınızın yanına araçla gidersiniz. Bu konforun bir bedeli vardır. Her havalimanının FBO ücreti değişir. Londra, Paris, New York gibi büyük ve pahalı şehirlerde bu terminal ücretleri epey yüksek olabilir.
Uçak içi ikramlar (Catering)
Jet kiralamalarında standart ikramlar (atıştırmalıklar, sandviçler, alkollü/alkolsüz içecekler) genelde fiyata dahildir. Ancak müşterilerin özel talepleri bu kapsamın dışındadır. Uçakta özel bir marka şampanya, belirli bir restorandan getirtilecek sıcak yemekler (mesela suşi veya kebap) isterseniz, bunlar hep ekstradan faturalandırılır. Özel jet ikramları konusunda ne istediğinizi baştan netleştirmezseniz, faturada sürpriz rakamlar görebilirsiniz.
Evcil Hayvan Politikalarını Göz Ardı Etme
“Özel jet benim, köpeğimi de kedimi de alırım” mantığı her zaman işlemez. Her uçağın sahibi (operatör) farklıdır ve her operatörün kendi kuralları vardır. Bazı uçak sahipleri, kabine kesinlikle evcil hayvan kabul etmez. Bazıları sadece belirli bir kilonun (mesela 10 kg) altındaki hayvanları, özel taşıma kutusunda kabul eder. Bazıları daha esnektir.
İşin bir de gidilecek ülkenin kuralları boyutu var. Özel jetle evcil hayvan taşıma işlemi yapsanız bile, o ülkenin gümrük ve karantina kurallarına tabisiniz. Örneğin İngiltere, evcil hayvan girişi konusunda çok katı kurallara sahiptir ve jet özel bile olsa bu kurallar değişmez. Rezervasyon anında evcil hayvanınızın cinsi, kilosu, kafes durumu ve aşı karnesi gibi bilgileri bildirmezseniz, uçuş günü havalimanında büyük bir sorunla karşılaşabilir, hatta uçağa alınmayabilirsiniz.
Havalimanı Seçiminde Hata Yapma
İnsanlar genellikle gidecekleri şehrin en bilinen, en büyük uluslararası havalimanını seçer. Mesela Londra için Heathrow, Paris için Charles de Gaulle. Halbuki özel jetlerin asıl amacı, bu büyük havalimanlarının kalabalığından, trafiğinden ve rötarlarından kaçmaktır.
Ana havalimanlarında iniş-kalkış sırası (slot) almak zordur, yer hizmetleri ve park ücretleri çok pahalıdır. Özel jetler, genellikle şehre daha yakın veya ulaşımı kolay, sadece özel havacılığa hizmet veren daha küçük meydanları tercih eder. Örneğin Londra için Farnborough, Luton veya Biggin Hill; Paris için Le Bourget gibi. Bu meydanlardan geçiş çok daha hızlı ve ucuzdur. Özel jet için havalimanı seçimi maliyeti ve harcayacağınız toplam zamanı doğrudan etkiler. Gideceğiniz nihai adrese göre hangi havalimanının daha mantıklı olduğunu aracı firmanıza danışmalısınız.
Gerekli Belgeleri Son Dakikaya Bırakma
Uçuş özel olsa da, sınırlar ve yasalar aynıdır. Uluslararası bir uçuş yapıyorsanız, tüm yolcuların geçerli pasaportları ve gidecekleri ülke için vizeleri bulunmalıdır. En sık yapılan hatalardan biri, yolculardan birinin vize süresinin bittiğini veya pasaportunun geçerlilik tarihinin dolduğunu havalimanında fark etmesidir.
Özel jet vize işlemleri normal uçuşlardan farksızdır. Hatta uluslararası uçuşlarda, tüm yolcuların pasaport bilgileri (API – Advance Passenger Information) uçuştan saatler önce hem kalkış hem de varış ülkesinin gümrük ve polis birimlerine bildirilir. Eksik bir belge veya geçersiz bir vize durumunda o yolcunun uçuşuna izin verilmez. Bu durum tüm grubun uçuşunun iptaline yol açabilir.
İptal ve Değişiklik Koşullarını Okumama
Bu, maddi açıdan en acı verici hatalardan biridir. Özel jet rezervasyonlarının iptal koşulları, tarifeli havayolu biletlerine benzemez. Koşullar çok daha katıdır. Çünkü o uçak, o tarih ve saat için sadece size ayrılmıştır. Operatör, başka bir müşterinin talebini geri çevirmiştir.
Siz planınızı değiştirdiğinizde veya uçuşu iptal ettiğinizde, o uçağın tekrar satılması çok zordur. Bu yüzden iptal cezaları yüksektir. Genelde sözleşmelerde şöyle maddeler bulunur: Uçuştan 48 saat öncesine kadar yapılan iptallerde toplam bedelin %50’si, 24 saat içinde yapılan iptallerde ise %100’ü (yani tamamı) ceza olarak kesilir. Size gönderilen sözleşmeyi detaylıca okumadan onaylamak, herhangi bir plan değişikliğinde büyük para kaybetmenize yol açar.
